Raj Mistry's world

Me,my stories and world around….

પ્રેમાનંદ સ્વામી

Leave a comment

સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય ના સંતો-શાસ્ત્રો-સાહિત્ય-સત્સંગ-સેવા-ધર્મ-નિષ્ઠા આજે સમગ્ર દુનિયા મા જ્ઞાત છે, વખણાય છે. તે સ્વયં શ્રીજી નું જ મૂર્તિમંત સ્વરૂપ છે. આ એવો સંપ્રદાય છે કે જ્યાં – સત્પુરુષ મા જ સ્વયં હરિ બિરાજે છે અને જીવ માત્ર ને કલ્યાણ ને માર્ગે જોડે છે. તો આવા સત્સંગ મા- બ્રહ્મ-મહોલ મા રત્નો ની શી કમી હોય. ભગવાન જયારે પોતાના ધામ મા થી પૃથ્વી પર અવતાર ધારણ કરે છે ત્યારે એ પોતાના ધામ-ધામી-મુકતો સાથે જ પધારે છે. અને શ્રીજી મહારાજ વખત ના સદગુરુ નંદ સંતો – નો તો જોટો જડવો મુશ્કેલ છે…….સદગુરુ મુક્તાનંદ, ગુણાતીતાનંદ, ગોપાળાનંદ, પ્રેમાનંદ,બ્રહ્માનંદ,નિત્યાનંદ….વગેરે વગેરે જેવા હજારો સંતો ની જીવનગાથા – એ બીજું કશું જ નથી પણ ભક્તિ નો એક અફાટ દરિયો છે, કે જેમણે શ્રીજી ના એક વચને પોતાના સર્વ સુખો નો ત્યાગ કર્યો અને અત્યંત દુષ્કર એવા નિયમ ધર્મ નું ચોકસાઈ પૂર્વક પાલન કર્યું……….તો સાથે સાથે આ સંતો એ- શ્રીજી ના રાજીપા માટે….લોક્માંત્ર ના કલ્યાણ અર્થે- સુંદર સાહિત્ય ની રચના પણ કરી………જે આજે પણ સત્સંગ મા અત્યંત ભાવ પૂર્વક ગવાય છે.

સદગુરુ પ્રેમાનંદ સ્વામી- પ્રેમસખી

સદગુરુ પ્રેમાનંદ સ્વામી- પ્રેમસખી

પૂ. પ્રેમાનંદ સ્વામી (ઈસવીસન  ૧૭૮૦-૧૮૫૫) એવા જ એક અદભૂત રત્ન હતા……પૂર્વાશ્રમ મા અમદાવાદ ખાતે સુરજરામ ( ??) નામના બ્રાહ્મણ ને ત્યાં જન્મ પણ, જન્મ ના બે-ત્રણ દિવસ મા જ એમનો ત્યાગ કરવામાં આવ્યો અને ડોસાતાઈ નામના મુસ્લિમ ના હાથે એ ઉછર્યા……નુંરતાઈ નામે ( ઘણા હાથીરામ પણ કહે છે) ઓળખાતા આ બાળક ને નાનપણ થી જ સંગીત મા ભારે રુચિ અને ઉજ્જૈન મા અમુક સમય માટે સંગીત નો અભ્યાસ કર્યો. જેતપુર મા – પ્રથમવાર જ શ્રીજી ની મનમોહક મૂર્તિ ના દર્શન થયા….સમય હતો- શ્રીજી નો ગાદી પટ્ટાભિષેક નો……..શ્રીજી ની એ સોહામણી મૂર્તિ જોઈને જ એમનાં મન-હૃદય જાણે કે હણાઈ ગયા……અને બધી વૃતિઓ એમાં જ ખેંચાઈ ગઈ…( અમુક ઇતિહાસકારો કહે છે કે- પ્રેમાનંદ સ્વામી એ શ્રીજી ના દર્શન પ્રથમવાર વડોદરા મા કરેલા……)…ત્યારબાદ તો- નુંરતાઈ ની સઘળી વૃતિ એક સ્વામિનારાયણ ભગવાન મા જ રહેવા લાગી….અને શ્રીજી એ પણ આ જાણી ને ગઢડા ખાતે તેમને રાખી- દીક્ષા આપી અને “નીજબોધાનંદ” એવું નામ આપી- શાસ્ત્રો ભણવા ની આજ્ઞા કરી……પણ સ્વયં શ્રીજી એ જ નિજબોધાનંદ ની સંગીત પ્રત્યે રુચિ જોઈને કીર્તનો રચવા-ગાવા ની આજ્ઞા કરી- અને આશીર્વાદ આપી ને – એ માટે એમને શક્તિ પણ આપી.  ” ફૂલન હિન્ડોરે ઝૂલત લાલ…..” કીર્તન- એમનું પ્રથમ કીર્તન હતું…….અને પછી તો શ્રીજી ના મોહમાં- એમની મૂર્તિ મા એવા તો ખેંચાયા કે “પ્રેમસખી” ના નામે હજારો પદો ની રચના કરી……ધ્યાનમંજરી, વિવેક્સાર,શિક્ષાપત્રી( દોહાવલી), ઉન્મત્તગંગા માહાત્મ્ય, શ્રીહરિ કૃષ્ણ નારાયણ ચરિત્ર ( કે જેમાં લગભગ ૪૦૦૦ જેટલા પદ છે….) એમની અમુક રચના ઓ જગવિખ્યાત છે.  આજે પણ એમનાં દ્વારા રચિત પદો- પ્રભાતિયા , થાળ અને ચેષ્ઠા મા ઘેર ઘેર ગવાય છે……….

પ્રેમાનંદ સ્વામી એ એમની જીવનલીલા ગઢડા ખાતે સંવંત ૧૯૧૧ ( ઈસવીસન ૧૮૫૫) મા સંકેલી. એમનાં ચેષ્ઠા ના પદ અને એ પદો મા શ્રીહરિ ના શરીર પર એક એક તિલ, ચિહ્નો ના દર્શન નું જે સ્વરૂપ વર્ણવ્યું છે…..તે અદભૂત…..અદભૂત છે…………શ્રીહરિ ના શરીર ના ચિહ્નો થી માંડી ને એમની રોજીંદી ક્રિયા ઓ, ચેષ્ઠાઓ …..લીલાઓ…………નું અદભૂત વર્ણન આજે પણ આપણી સમક્ષ સાક્ષાત શ્રીજી ની એ મનભાવન મુરત ને તાદ્રશ્ય કરે છે……એમનાં પદો મા જે ભાવ જોવા મળે છે- તે અદ્રિતીય છે……જોઈએ એક એવું જ પદ……મને ગમતું…….

“તમારી મૂર્તિ વિના મારા નાથ રે ,બીજું મને આપશો મા,

હું તો એ જ માંગું છું જોડી હાથ રે ,બીજું મને આપશો મા…….

આપો તમારા ભક્તજનો નો સંગ રે,મારા જીવ મા એજ ઉમંગ રે……બીજું મને….૦

મારા ઉર મા કરો નિવાસ રે , મને રાખો રસિયા તમ પાસ રે…..બીજું મને…૦

એ જ અરજી દયાનિધિ દેવ રે , આપો ચરણકમળ ની સેવ રે…….બીજું મને…૦

કરો ઈતર વાસના દુર રે, રાખો પ્રેમાનંદ ને હજુર રે………બીજું મને આપશો મા…….”

અદભૂત…..અદભૂત…….ભગવાન પાસે થી બીજું શું માંગવા નું???? મન-હૃદય-અંતઃકરણ ના કદાચ બધા જ ઘાટ અહિયા ઓગળી જાય છે. પ્રેમાનંદ સ્વામી ની આ રચનાઓ- જીવ ને કાયમ ભક્તિસાગર મા આમ જ ભીંજવતી રહેશે……..શ્રીહરિ તરફ પ્રેરતી રહેશે………

ચાલો શુભ રાત્રી……એમનાં દ્વારા રચિત ચેષ્ઠા ના પદો દ્વારા……..”પ્રથમ શ્રીહરિ ને રે ચરણે શીશ નમાવું …….નૌતમ લીલા રે ,નારાયણ ની ગાવું “

જય સ્વામિનારાયણ

રાજ

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s