Raj Mistry's world

Me,my stories and world around….


Leave a comment

હિમાલય ડાયરીઝ-૨૦૧૮

“સાધુ તો ચલતા ભલા…..” ….જીવન એ માત્ર ચાલવા નું નામ નથી….પણ ચાલતા ચાલતા સ્થિર થવું એ – આ નિરંતર યાત્રા ની ફલશ્રુતિ છે. અને યાત્રા એ સૃષ્ટિ ના કણેકણ માં વ્યાપ્ત એક એવી પ્રક્રિયા છે જે જીવંતતા નું પ્રતિક છે……બોસોન પાર્ટીકલ્સ થી માંડી ને અનંત બ્રહ્માંડ સુધી ના દરેક તત્વ સતત ગતિ કરતા રહે છે…એક નિશ્ચિત માર્ગ પર સતત..નિરંતર..અસ્ખલિત યાત્રા કરતા રહે છે ..અને આપણ ને સંદેશો આપતા રહે છે……ચાલવું એ જીવન છે…અને અટકવું એ મોત…! ..અને શ્રીજી ની પરમ કૃપા કહો કે દયા….હું સતત ચાલતો- ભાગતો રહ્યો છું…અને જયારે જયારે હું મનેકમને અટક્યો છું..ત્યારે દુખી દુખી થઇ ગયો છું……માટે જ વિચરણ..યાત્રા….દોડવું એ મારું જીવન…સ્વભાવ રહ્યો છે……અને એટલે જ કદાચ અટકી ને પણ હું સતત દોડતો રહ્યો છું……બસ હવે “સ્થિર” થવા માં પડ્યો છું……!

તો અત્યાર સુધી મારી નોકરી એવી હતી કે- મને લગભગ સમગ્ર ભારત દર્શન નો લાભ મળ્યો છે…પણ એકલા એકલા…..રીના અને મારો સમય એકસાથે નહોતો ચાલતો..પણ હવે આ શક્ય બન્યું અને પત્ની-પુત્ર સાથે ફરવા નો મોકો મળી ગયો…..અનેક મનોમંથન પછી ફરવા ક્યાં જવું…..કઈ રીતે જવું…..કેટલા દિવસ માટે જવું?? એ બધા પ્રશ્નો ના ઉત્તર શોધવામાં આવ્યા…..ઉત્તર મળ્યા પછી બધું આયોજન રીના ના હાથમાં આવ્યું…..તૈયારી શરુ થઇ અને અમારો ધમાલિયો પરિવાર- હિમાલય ની ગોદમાં- અર્થાત હિમાચલ પ્રદેશ ના પ્રખ્યાત યાત્રી સ્થળ- શિમલા..કુલ્લુ..મનાલી….રોહતાંગ પાસ….ચમ્બા..ડેલહાઉસી…ખજિયાર….અમૃતસર…દિલ્હી ની મુલાકાતે ઉપડ્યા……૧૦ દિવસ ના પ્રવાસ માં કેવા અનુભવ થયા…..કેવું રહ્યું…..શું ધ્યાન રાખવું…..શું કરવું/શું ન કરવું…..એની જાણકારી- મારી દ્રષ્ટિ થી માણીએ……

  • અમે ઉત્તર ભારત માં પ્રથમ વાર જ આવો પ્રવાસ કરી રહ્યા હતા…આથી અનેક પ્રશ્નો અમારી સામે હતા…અને ખાસ કરી ને- રહેવા- જમવાનો પ્રશ્ન…..કારણ કે- ધર્મ નિયમ છોડી ને જલસા ન થાય….એ છે તો આપણે છીએ…એ અમારી પ્રાથમિકતા હતી…છે અને સદાયે રહેશે…! આથી એક જ વિકલ્પ બચ્યો- ટુરિસ્ટ એજન્સી થકી જ જવું..કે જેમાં – બધું આવી જાય..આપણા નિયમ ધર્મ ને અનુકુળ આવે એવું થાય….આથી અમારા સ્વામિનારાયણ સત્સંગી ની ટુર એજન્સી નું જ પેકેજ લેવામાં આવ્યું….જેના પેકેજ માં- અમદાવાદ થી દિલ્હી- ફ્લાઈટ..અને દિલ્હી થી એસી બસ માં- બધા સ્થળો એ- રહેવાનું- જમવાનું- બધું આવી ગયું…લોકલ ટ્રાવેલ ખર્ચો અલગ થી….! તો અમારી સવારી ઉપડી…!
  • દિલ્હી સુધી તો શાંતિ રહી….પણ અમારા ટુર ગ્રુપ ના ૬ સભ્યો અમદાવાદ એરપોર્ટ પર ફસાઈ ગયા…એમને દિલ્હી બીજી ફ્લાઈટ માં લાવવા માં આવ્યા…એ આવ્યા પછી અમે ઉપડ્યા શિમલા…! રસ્તા માં બસે દગો દીધો….હેરાન થયા….અને છેક સાંજે શિમલા પહોંચ્યા….ત્યાં હોટલ સારી હતી….સ્નાન કરી-પૂજા કરી પાણી પીધું..અને જીવમાં જીવ આવ્યો….બીજા દિવસે સવારે શિમલા લોકલ સાઈટ જોવા જવામાં આવ્યું…..ખુબ મજા આવી….કુફરી માં – ઘોડે સવારી ની મદદ થી પર્વત પર જીવન નું સૌથી કપરું ચઢાણ..અને ઉતરાણ કરવામાં આવ્યું…..યાદગાર અનુભવ રહ્યો…..હરિ તો – સૈનિક ના રોલ માં આવી ગયો….કાઠી દરબાર નો આત્મા જાગી ઉઠ્યો અને હોંકારા પડકારા-સ્વામિનારાયણ ..સ્વામિનારાયણ ની ગુંજ થી શિમલા ધ્રુજી ઉઠ્યું… 🙂 હહાહા…..!

IMG_20180521_110643

  • પછી તો- શિમલામાં જ અતિ પ્રાચીન..સૌથી વધુ ઉંચાઈ પર રહેલા – જાખું ના હનુમાનજી મંદિર ના દર્શને જવામાં આવ્યું…..રસ્તા એવા ભયાનક કે- આપણે તો ગાડી ચલાવવા ની જ ના પડી દઈએ..પણ ત્યાના ડ્રાઈવર માટે તો આ એક રમત માત્ર હતું….! બધા ને જીવન ની ક્ષણ ભંગુરતા નો અનુભવ થયો……પછી તો- મોલ રોડ- ચર્ચ- સ્કેન્ડલ પોઈન્ટ પર – ચાલતા જવાનો- આઈસ્ક્રીમ-જ્યુસ-ખરીદી- ફોટો ગ્રાફી નો આનંદ ઉઠાવવા માં આવ્યો…..! ખુબ મજા ની જગ્યા છે..અચૂક આનંદ લેવો…..
  • મોડી રાત્રે – મનાલી જવા નીકળ્યા……રોજીંદો રસ્તો બંધ હતો તો ડ્રાઈવર રસ્તો ભૂલી ગયો…અને આખી રાત ના ખુબ જ જોખમી- રસ્તા-પહાડ-જંગલ ની મુસાફરી પછી પણ સવારે GPS માં જોયું તો – શિમલા થી અમે માત્ર ૪૦ કિમી જ દુર હતા…!! ઓત્તારી……! હહાહાહા……..અને મનાલી હજુ ૩૦૦ કિમી દુર હતું……રાત બગડી…મૂડ બગડ્યો…….પણ શું થાય…?? હરી કરે સો હોઈ…!!! પછી તો રસ્તો પૂછતાં પૂછતાં છેક કુલ્લુ ૫ વાગ્યે સાંજે પહોંચ્યા…મહારાજે જમવાનું બનાવ્યું..ત્યાં સુધી માં બધા બિયાસ નદી ના અતિ ઠંડા પાણી માં રીવર રાફટીંગ કરી આવ્યા……અમે તો નદી માં છબછબીયા કરી ભરપુર આનંદ લીધો….હરિ તો પાણી જોઈ ગાંડો થયો અને ડૂબકા લગાવી ખુબ ન્હાયો……!! ખુબ મજા આવી..આખા દિવસ નો થાક ઉતરી ગયો…..અને જમી- મનાલી ના ભારે ટ્રાફિક વચ્ચે રાત્રે ૧૧ વાગ્યે હોટલે પહોંચ્યા……
  • બીજા દિવસે મનાલી માં – અતિ પ્રાચીન એવા હિડમ્બા મંદિર..ના દર્શને ગયા…..ખુબ જ અદ્ભુત સ્થળ…..મનાલી માં ઘણા સારા સારા સ્થળ છે પણ અમારી પાસે પુરતો સમય ન હતો…આથી હિડિંબા મંદિર…તેની સામે ઘટોત્કચ મંદિર…એની સામે હિમાચલ મ્યુઝીયમ અને મનાલી ના મોલ રોડ નો લાભ લેવામાં આવ્યો…ગરમ કપડા ખુબ સસ્તા ..સારા મળે છે..ખરીદી કરી…..હરિ ભાઈ એ રમકડા ની દુકાન જોઈ- એમના ચરિત્ર ચાલુ કર્યા…અને માંડ માંડ હોટલે પાછા આવ્યા……! મનાલીનો આનંદ લેવો હોય તો- ૩-૪ દિવસ તો ઓછામાં ઓછું રોકાવું….! બીજા દિવસે- સવારે ૨ વાગ્યે રોહતાંગ પાસ જવા નીકળ્યા…લેહ મનાલી નો હાઇવે છે…..જે લગભગ ૨૫૦-૩૦૦ કિમી નો એક સાહસિક પ્રવાસ છે…..રોહતાંગ પાસ – માત્ર ૬૦ કિમી દુર છે છતાં અમને ભારે ટ્રાફિક ના કારણે ત્યાં પહોંચતા લગભગ ૭ કલાક થયા….!!!! પણ એકવાર ઉપર પહોંચ્યા પછી સૃષ્ટિ ની જે ભવ્યતા છે તેનું અહી વર્ણન ન થઇ શકે..!!! પર્વત ની ટોચ ઉપર બર્ફીલા મેદાન..એમાંથી નીકળતી નદી….એકદમ શુદ્ધ બરફ…..આજુબાજુ હિમાલય ની વિશાળતા અને ચમકતા શિખરો…..!! અદ્ભુત…અદ્ભુત……! મેં નીલકંઠ વરણી ની હિમાલય યાત્રા…..બરફ ના તોફાનો ને યાદ કર્યા……..રોહતાંગ ના નામ નો અર્થ પૂછ્યો તો લોકલ ગાઈડે કહ્યું કે- રોહતાંગ એટલે મૃતદેહો નો ઢગલો…! કારણ કે ત્યાં વાતાવરણ એટલું ભયાનક છે કે- ગમે ત્યારે બદલાઈ જાય….અને ભૂતકાળ માં અનેક લોકો – પોતાના જીવન થી હાથ ધોઈ બેઠા છે…..!! અમને પણ એનો અનુભવ થયો…..જેવા નીચે ઉતર્યા કે- વાદળો ઘેરાવા લાગ્યા…..!!! જે હોય તે- ત્યાં બરફમાં બધાએ ખુબ મજા કરી…..બરફ માં નાસ્તો કર્યો…..નાચ્યા…હરિ એ – સ્નો મેન બનાવવા નો પ્રયત્ન કર્યો પણ ઠંડી એટલી કે – સ્નો મેન બનતા પહેલા જ અમે થીજી ગયા….!!! મેં તો કપડા કાઢી ને ઠંડી નો પ્રત્યક્ષ અનુભવ કર્યો…….બાપ રે..શું ઠંડી…!!!! માઈનસ ૨૦ ની આસપાસ હશે જ…!! છેવટે નીચે આવ્યા….એ પણ ૫ કલાક બાદ અને જમ્યા…..!
  • પુનઃ સાંજે ચમ્બા જવા નીકળ્યા…….! લગભગ અહી બધા સ્થળ રાત્રી મુસાફરી કરો તો જ પહોંચી શકાય તેમ છે….આથી રાત્રી મુસાફરી મજબૂરી હતી…..બીજા દિવસે રાવી નદી ને કિનારે કિનારે -હિમાચલ ના પ્રાચીન નગર ચમ્બા માં પહોંચ્યા…..ફ્રેશ થઇ….એકાદશી હતી આથી ફરાળી ભોજન કરી ને ત્યાના સ્થાનિક સ્થળો ની મુલાકાતે જવામાં આવ્યું. ચાલતા જવાની મજા જ અલગ છે…..ભુરીસિંગ મ્યુઝીયમ ગયા પણ એ બંધ થઇ ગયું હતું..લક્ષ્મીનારાયણ મંદિર..હરિરાય મંદિર ના દર્શન કર્યા….બીજા સ્થળ છૂટી ગયા….પણ બીજા દિવસે- ત્યાંથી જ લોકલ ટેક્ષી કરી- નજીક ના સ્થળ- ડેલહાઉસી અને ખજિયાર જઈ આવ્યા……રસ્તા માં ભેલાઇ માતાજી ગયા …ચમેરા ડેમ માં બોટિંગ કર્યું……ડેલહાઉસી -ચમ્બા કરતા ઘણું ઠંડુ અને આહ્લાદક છે…….અંગ્રેજો ના સમય ના મકાનો..ચર્ચ..માર્કેટ જોવા લાયક છે અને શાંતિ થી રહેવા માટે આનાથી ઉત્તમ જગ્યા બીજી કોઈ ન હોઈ શકે……!!! ખજિયાર તો યાત્રીઓ માટે ખુબ જ પ્રખ્યાત છે…..ભારતીય સ્વીત્ઝર્લેન્ડ કહેવાય છે…….એકદમ ખુલ્લું ગ્રાઉન્ડ….ઠંડી હવા….લીલુછમ મેદાન અને ઢગલાબંધ રાઈડ્ઝ…..!! હરિ ને તો ડિસ્ક રમવાની મજા પડી ગઈ…..દોડધામ…..ફ્રુટ ડીશ ની મજા…ઢગલાબંધ નાસ્તો….પછી પૂછવાનું જ શું??? ચમ્બા પરત ફરતી વખતે – રસ્તામાં થી લાલ મૂળા લીધા…..પહાડ માં થી વહેતા ઝરણા નું કુદરતી મિનરલ પાણી પીધું…અને દિલ બાગ બાગ થઇ ગયું…….!
  • પુનઃ રાત્રે…..હા જી રાત્રે…..જ અમૃતસર જવા નીકળ્યા……સવારે પહોંચી ગયા……અને અમૃતસર પહોંચ્યા એટલે જાણે કે સીધા ફ્રીજ માં થી ઓવન માં ઘુસી ગયા હોય તેવો અનુભવ થયો……અને લાગ્યું કે- વેકેશન નું સુખ -બાષ્પ બની ઉડી ગયું છે……! શું ગરમી……યાર…૪૩ ડીગ્રી….ઉફ્ફ…!! એસી રૂમ માંથી નીકળવું એટલે કે જાણે પાપ કર્યા હોય તેમ લાગતું…..છતાં એવી ગરમી માં વાઘા બોર્ડર ગયા…..સાચું કહું તો હું એ – ત્યાં થતી ઉજવણી થી રાજી ન થયો……દેશભક્તિ માટે -આ જરૂરી છે…પણ ઘણે ઠેકાણે મને બિન જરૂરી ઉન્માદ લાગ્યો…..! ધ્વજ ઉતારવા ની ક્રિયા શાંતિ થી….પણ થઇ શકે….લોકો ના બુમબરાડા..અતિશય ગરમી…..થોડીક વધારે પડતી રાખી…! જે હોય તે..પણ જય હિન્દ……સામે પાકિસ્તાન પર તો દયા આવી ગઈ….સાવ ગરીબ પ્રેક્ષકો ..એ પણ છુટા છવાયા………અને આપણે અહી તો કડક ધડક…..!! એમનો તો કોઈ ક્લાસ જ નહિ….સાવ ભિખારી દેશ……!…..મોડી રાત્રે – સુવર્ણ મંદિર ગયા…….રાત્રે ૧૧ વાગ્યે પણ ભક્તો ની ભીડ જોઈ -હૃદય રાજી થઇ ગયું…….શીખ ભક્તો ની સેવા…..અદ્ભુત હતી….અમૃત સરોવર માં પગ ભીંજવ્યા…..પ્રદક્ષિણા કરી….મુખ્ય મંદિર માં મોટી લાઈન હતી આથી બહાર થી જ દર્શન કરી પરત ફર્યા……અમારા હરીભાઈ નું એક સ્લીપર ખોવાઈ ગયું..આથી બીજું પણ ત્યાં મૂકી ને આવ્યા…..! રસ્તામાં અમૃતસર ની પ્રખ્યાત લસ્સી નો લાભ લીધો…..એક ગ્લાસ માં થી ત્રણ ગુજરાતી સંતૃપ્ત થઇ શકે – એવી લસ્સી પી ને ધન્ય થઇ ગયા…!!! અને પાછા વહેલી સવારે દિલ્હી જવા રવાના થયા…અને ત્યાંથી બીજે દિવસે વહેલી સવારે ફ્લાઈટ માં અમદાવાદ પરત ફર્યા……! વેકેશન ટુર પૂરી…!
  • સાથે યાત્રા કરતા નવા ચહેરા મળ્યા…મિત્રો બન્યા……ઓળખાણ વધી……મિત્રતા નો વ્યાપ ..પરિઘ મોટો થયો………!

તો આ યાત્રા નો સાર-સુચન શું???

  • કોઈ પણ જગ્યા એ ફરવા જાઓ….એટલે દોડાદોડી ઓછી અને આરામ-શાંતિ વધુ- એ પ્રથમ વિચારવું……નહીતર વધુ જગ્યા જોવાની લ્હાય માં – યાત્રા ની મજા બગડી જાય…..!
  • હિમાલય યાત્રા કઠીન છે…..આથી શક્ય હોય તો બે ત્રણ એવા સ્થળ પકડવા કે જ્યાં – જીવ ની શાંતિ અનુભવાય….અર્થહીન- રાત્રી પ્રવાસ ને ટાળી શકાય……કુદરત ને માણો……જીવમાં ઉતારો……ભાગંભાગી ન કરો……! તમે ફરવા નીકળો છો…ખરીદી કરવા નહિ…તો એ મુજબ વર્તો…..!
  • ટુર એજન્સી કહે તેમાં થી ૭૦% જ સાચું માનવા નું….! સ્થળ બધા બતાવે…..પણ એ સ્થળ જોવા જવાના લોકલ ખર્ચા આપણે આપણા ખિસ્સા માં થી આપવા પડે છે…માટે ભરપુર કેશ રાખવી…….અને ત્યાની ટુરીઝમ વ્યવસ્થા આપણા પર નભે છે…આથી આપણ ને લુંટવા માં કઈ બાકી ન રાખે….! આથી ભાવતાલ કરો..ભરપુર કરો……ટેક્ષી થી લઈને ઘોડેસવારી- હોટલ બધામાં ખુબ ભાવતાલ થાય છે…..એડવેન્ચર ના નામ પર ઉઘાડી લુંટ ચાલે છે……આથી કોઈ જઈ આવ્યું હોય તો એની સલાહ લો…..જરૂર ન હોય તે ગેમ કે વસ્તુ ન ખરીદો……બસ ફરો…ફોટા પાડો..મજા કરો…!
  • જમવાનું- ત્યાં આગળ મોટા ભાગ ની હોટલ-રેસ્ટોરાં – વેજ અને નોન વેજ સાથે પીરસે છે…આથી સાવચેત રહો……રસોયો સાથે હોય તે એકદમ સારો ઓપ્શન તો નથી પણ – સાથે હોય તો સારો….નહીતર નાસ્તા કરી ચલાવવું પડે……માટે જોડે નાસ્તા લઇ જવા…..!
  • હિમાચલ પ્રદેશ ના આ સ્થળો એ ફરવા માટે – મેં-જુન સુધી જ સારો સમય કહેવાય …કારણ કે ઠંડી વેઠી શકાય તેવી હોય..બાકી ના દિવસો માં વાતાવરણ ના ઠેકાણા નહિ…દિવાળી વેકેશન માં પણ વાતાવરણ અને ઠંડી ની કોઈ ગેરંટી નહિ…..પણ સાથે સાથે – આ મહિનાઓ માં હોટલ- ફ્લાઈટ્સ-ટ્રેન બધું ભરચક હોય…..માટે લુંટાવું ન હોય તો એડવાન્સ માં બુકિંગ કરી ને જ જવું…..!

ટૂંક માં- હિમાલય એ માત્ર યોગી-સંત-મહાત્મા ઓ નો જ નથી પણ આપણો પણ છે…..તેની સાચી મજા લેવી હોય તો જીવનમાં થી થોડોક વધુ સમય ચોરી ને લઇ લેવો……છેવટે- હિમાલય માં જીવવું- માણવું એટલે કે જીવન ને સમજવું…..! આવી યાત્રા અચૂક કરવી…પણ મેં ઉપર કહ્યું તેમ- દોડધામ કરી ને નહિ પણ – શાંતિ થી થાય ..એવી રીતે…!

યાત્રા ના અઢળક ફોટા- મિત્રો માટે -ફેસબુક પર ટીંગાડવા માં આવ્યા છે………….બાકી તો- બસ-

“મોજ માં રહેવું……મોજમાં રહેવું……મોજમાં રહેવું રે……

હરિ મળ્યા ના કેફ માં રહેવું……મોજમાં રહેવું રે…….!!!”

કાલ કોણે જોઈ છે??? એમ જ્ઞાન ધરાવતા હો તો- જીવન ને એક યાત્રા સમજી- બસ- ચાલતા રહેવું……મોજમાં રહેવું…!!

રાજ