Raj Mistry's world

Me,my stories and world around….


1 Comment

અક્ષરપુરુષોત્તમ દર્શન-૪

“પ્રસ્થાન” એટલે સિદ્ધાંત નું પ્રસ્થાપન કરતુ શાસ્ત્ર…..અને ત્રયી એટલે “ત્રણ” ..એમ કોઈ પણ તત્વજ્ઞાન..દર્શન કે વાદ- નું પ્રતિપાદન કરવું હોય તો પ્રસ્થાન ત્રયી કહેતા કે ત્રણ મુખ્ય ગ્રંથ- ઉપનિષદ, ભગવદ ગીતા અને બ્રહ્મસૂત્ર – નો આધાર લેવો અનિવાર્ય છે..ફરજીયાત છે……અને એ ત્રણ માં થી- આજે આપણે કેન્દ્રવર્તી એવો ગ્રંથ- શ્રી ભગવદ ગીતા ને આધારે અક્ષર પુરુષોત્તમ દર્શન નો આસ્વાદ લેવાના છીએ……!

 

જયારે સ્વયમ શ્રીકૃષ્ણ ભગવાન અનુષ્ટુપ છંદ માં વિષાદગ્રસ્ત અર્જુન ( જે આપણા જેવા માયા થી ગ્રસ્ત જીવ નું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે) ને મહા યુદ્ધ ( કે જે જગત ની આંધળી દોડાદોડી..કોલાહલ…સંસાર ના પ્રશ્નો) ની વચ્ચે – બ્રહ્મ વિદ્યા ના પાઠ ભણાવે છે…..અને કહે છે…. सर्वधर्मान परित्यज्य ..मामेकं शरणं व्रज……! શરણાગતિ ની વાત …આવી રીતે કોણ કહી શકે??? એક સ્વયમ પરમાત્મા જ આ વાત કરી શકે…..! અને એમના જ મુખે – જયારે બ્રહ્મ- અને પરબ્રહ્મ ના સ્વરૂપ..મહિમા ની વાત થાય ત્યારે બીજો પુરાવો શું જોઈએ??

krishna1_ef573577-6d9d-4d65-acdb-48954e156e5c

ચાલો ટૂંક માં પરિચય મેળવીએ – ભગવદ ગીતા નો…..

—–

ભગવદ ગીતા મહાભારત ના ભીષ્મ પર્વ ના ૨૫ માં અધ્યાય થી લઈને ૧૮ અધ્યાય સુધી લંબાયેલી છે…..આ અઢાર અધ્યાય માં કુલ ૭૦૦ શ્લોક છે…..જેમાં શરૂઆત અંધ અર્થાત અહં-મમત્વ રૂપી અજ્ઞાન ના પ્રતિક એવા ધ્રુતરાષ્ટ્ર અને સંજય ના સંવાદ થી થાય છે. જેમાં ૧ શ્લોક- ધૃતરાષ્ટ્ર દ્વારા….૪૧ શ્લોક સંજય ના મુખે….૮૪ શ્લોક અર્જુન ના મુખે અને ૫૭૪ શ્લોક શ્રીકૃષ્ણ ભગવાન ના મુખે ઉચ્ચારાયેલા છે…..ગીતા એટલી સમૃદ્ધ છે કે- ભલભલા વિષાદ ગ્રસ્ત..ડીપ્રેસન ગ્રસ્ત જીવ ને અજ્ઞાન માંથી છોડાવી- જ્ઞાન તરફ લઇ જઈ શકે….! ગીતા ને એક આગવું ઉપનિષદ તરીકે ગણી….સ્મૃતિ પ્રસ્થાન માં તેનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે…

———–

આવી ગીતા ના ૮ માં અધ્યાય અક્ષરબ્રહ્મ યોગ અને ૧૫ માં અધ્યાય – પુરુષોત્તમ યોગ માં – સમગ્ર અક્ષર પુરુષોત્તમ દર્શન નો સમાવેશ થયો છે….ચાલો જોઈએ…૮ મો અધ્યાય …

અહી શરૂઆત જ અર્જુન ના અદ્ભુત પ્રશ્ન થી થાય છે…..

किं तद् ब्रह्म ( ८/१)

અર્થાત- તે બ્રહ્મ શું છે??….જાણે કે આ પ્રશ્ન માં જ આપણા બધાનો પ્રશ્ન આવી જાય છે…..પણ એ પહેલા જોઈએ કે- આગળ ના અનેક અધ્યાય માં- કૃષ્ણ ભગવાને બ્રહ્મ શબ્દ નો ઉલ્લેખ કર્યો છે…..

एषा ब्राह्मी स्थिति : पार्थ ( २/७२)

અર્થાત- હે પાર્થ…આ જ બ્રાહ્મી સ્થિતિ છે…..

 

तस्मात सर्वगतं ब्रह्म ( ३/१५)

અર્થાત- તે બ્રહ્મ સર્વમાં રહેલું છે……

 

स ब्रह्मयोग युक्तात्मा सुखंक्षय्यं श्रुते ( ५/२१)

અર્થાત- બ્રહ્મ સાથે જોડાયેલો તે મનુષ્ય ..અવિનાશી સુખ ભોગવે છે…..

 

सुखेन ब्रह्मसंस्पर्शंत्यन्तं सुखंश्रुते ( ६/२८)

અર્થાત- બ્રહ્મ દ્વારા અનુભવતા અત્યંત આનંદ ને સુખે થી ભોગવે છે…..

 

ते ब्रह्म तद्रिदु ( ७/२९)

અર્થાત- તેઓ તે બ્રહ્મ ને જાણે છે…..

———————–

અદ્ભુત ઉલ્લેખ…!!!!  હવે જોઈએ આઠમો અધ્યાય…..તે બ્રહ્મ શું છે??? તેવા પાર્થ ના પ્રશ્ન માં શ્રીહરિ કહે છે

 

अक्षरं ब्रह्म ( ८/३)

અર્થાત- અક્ષર એ બ્રહ્મ છે……

આમ અક્ષર એ બ્રહ્મ નું નામ જ છે…..જેને આપણે સાથે મેળવી- અક્ષરબ્રહ્મ પણ કહીએ છીએ…..

 

અક્ષર નો મહિમા સમજાવતા ભગવાન કહે છે…

 

यद् अक्षरं वेदविद:वदन्ति विशन्ति यद् यतयः वीतरागा: I

यद् इच्छन्त: ब्रह्मचर्य चरन्ति तत् ते पदं संग्रहेण प्रवक्ष्ये II (८/११)

 

અર્થાત- વેદો ને જાણનારા વિદ્વાનો પણ જેનું પ્રતિપાદન કરે છે , આસક્તિ વિના ના સંયમીઓ જેમાં પ્રવેશ કરે છે , અને જેને ઇચ્છનારા ઓ બ્રહ્મચર્ય નું પાલન કરે છે ..એવું આ અક્ષર દિવ્ય સ્થાન છે….તે સ્થાન વિષે હું ટૂંક માં કહીશ….

 

अव्यक्तोऽक्षर इत्य्युक्त्स्त्माहु: परमांगतिं

यं प्राप्य न निर्वतन्ते तद्धाम परमं मम ( ८/२१)

અર્થાત- જે અવ્યક્ત ભાવ….અક્ષર સંજ્ઞા ( શબ્દ) થી પ્રસિદ્ધ છે તેને જ પરમ ગતિ કહેવામાં આવે છે …જ્યાં જ્ઞાનીઓ પહોંચ્યા પછી પુનઃ પાછા આવતા નથી ..તે જ મારું પરમ ધામ ( અક્ષરધામ) છે…..

bapa-akshar

 

ટૂંકમાં અક્ષર એ જ બ્રહ્મ છે…..તેને પ્રાપ્ત કરવું એ જ મોક્ષ નું સાધન છે….પરમાત્મા..પરબ્રહ્મ પુરુષોત્તમ નારાયણ ને પામવા નું એ એક જ સાધન છે…..અને એજ પરબ્રહ્મ નું પરમ ધામ છે…કે જેને પ્રાપ્ત કર્યા પછી પુનઃ જન્મ ધારણ કરવો પડતો નથી…..આત્યંતિક કલ્યાણ થાય છે…..!

 

જય જય અક્ષર પુરુષોત્તમ….જય જય સ્વામિનારાયણ……

Advertisements


Leave a comment

અક્ષરપુરુષોત્તમ દર્શન-૩

હજારો વર્ષ પહેલા રચાયેલા અપુરુષેય અર્થાત કોઈ મનુષ્ય દ્વારા નહિ રચાયેલા એવા વેદો ના સાર રૂપ એવા ઉપનિષદ પૈકી – અગ્રગણ્ય એવા- મૂંડક ઉપનિષદ અને કઠોપનિષદ માં- અક્ષર અને પુરુષોત્તમ ના સ્વરૂપ…મહિમા વિષે આપણે જાણ્યું……હવે આ જ અનંત યાત્રા માં – આપણે આગળ- જોઈશું- બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ માં ગવાયેલા અક્ષર અને પુરુષોત્તમ ના મહિમા વિષે….
બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ
———————-
સર્વે ઉપનિષદ માં સૌથી વિશાળ એવું આ ઉપનિષદ એ વેદો ના- શુક્લ યજુર્વેદ માં સમાયેલું છે…..વિશ્વના અતિપ્રાચીન ગ્રંથો પૈકીના એક્ એવા આ ગ્રંથમાં જીવ, બ્રહ્માંડ, અને ઇશ્વર વિષે લખવામાં આવ્યું છે. દાર્શનિક રુપે મહત્વપૂર્ણ આ ઉપનિષદ પર આદિ શંકરાચાર્યએ પણ ટીકા (ટીપ્પણી) લખી છે. આ શતપથ બ્રાહ્મણ ગ્રંથનો એક્ ખંડ પણ છે……
બ્રુહદારણ્યક ઉપનિષદમાં અદ્વૈત વેદાંત અને સંન્યાસનિષ્ઠાનું પ્રતિપાદન કરવામાં આવ્યું છે. ઉપનિષદોમાં સર્વાધિક બૃહદાકાર તેના ૩ કાંડ (મધુકાંડ, મુનિકાંડ,, ખિલકાંડ), ૬ અધ્યાય, ૮૭ બ્રાહ્મણ અને પ્રલંબિત ૮૩૬ પદોમાં શાંતિપાઠ ‘ૐ પૂર્ણમદ:’ વગેરે છે અને બ્રહ્મા તેની સંપ્રદાય પરંપરાના પ્રવર્તક છે………
આ ઉપનિષદનો નીચે મુજબનો શ્લોક સુપ્રસિદ્ધ છે –
ॐ असतोमा सद्गमय ।
तमसोमा ज्योतिर्गमय ।
मृत्योर्मामृतं गमय ॥
ॐ शान्ति शान्ति शान्तिः ॥
– बृहदारण्यकोपनिषद् 1.3.28.
નીચે મુજબનો શ્લોક બૃહદારણ્યક ઉપનિષદના આરંભ અને અંતમાં આવે છે-
पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात्पूर्णमुदच्यते ।
पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते ॥
અક્ષર પુરુષોત્તમ દર્શન નું નિરૂપણ – જનકરાજા ના દરબાર માં મહર્ષિ યાજ્ઞવલ્કય અને ગાર્ગી નામની વિદુષી સ્ત્રી સાથે પ્રશ્નોત્તરી ના સંવાદ માં થયું છે…..
————————
તે જોઈએ….શરૂઆત અક્ષર ના સામર્થ્ય થી ….
एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि, सूर्याचन्द्रमसौ विधृतौ तिष्ठत :
एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि,ध्यावापृथिव्यौ विधृते तिष्ठत: (३/८/९)
અર્થાત- હે ગાર્ગી ..! આ અક્ષરબ્રહ્મ ના પ્રશાસન માં જ સૂર્ય અને ચંદ્ર સ્થિર રહ્યા છે ..હે ગાર્ગી ..! આ અક્ષરબ્રહ્મ ના પ્રશાસન માં જ દ્યુલોક કે પૃથ્વી લોક જેવા સર્વ લોકો સ્થિર રહે છે …
—————-
હવે અક્ષરબ્રહ્મ ને જાણવું- શા માટે અનિવાર્ય છે તે જોઈએ….
य: वा एतद अक्षरं गार्गि अविदित्वा अस्मिन लोके
जुहोति यजते तप: तप्यते बहूनि वर्षसहस्त्राणि
अन्तवद् एव अस्य तद् भवति ( ३/८/१०)
અર્થાત- હે ગાર્ગી..! જે મનુષ્ય આ અક્ષરબ્રહ્મ ને જાણ્યા વિના આ લોક માં હોમ કરે , યાગ કરે, કે હજારો વર્ષ સુધી તપ કરે ..તો પણ તે બધું જ નાશવંત થઇ જશે ..અવિનાશી ફળ નહી મળે…….
——————-
य:वा एतद अक्षरं गार्गि अविदित्वा अस्माद् लोकात् प्रैति स: कृपण:
( ३/८/१०)
અર્થાત- હે ગાર્ગી….જે આ અક્ષરબ્રહ્મ ને જાણ્યા વિના આ લોક માં મૃત્યુ પામે છે તે કૃપણ ( ગરીબ) છે..દયા ને પાત્ર છે…તેનો જન્મ એળે ગયો છે એમ સમજવું…..
अथ य:एतद् अक्षरं गार्गि विदित्वा अस्माद् लोकात् प्रैति स: ब्राह्मण:
(३/८/१०)
અર્થાત- તેની સામે હે ગાર્ગી……જે મનુષ્ય આ અક્ષર ને જાણી ને આ લોકમાં થી વિદાય લે છે તે જ સાચો બ્રહ્મવિદ્યા નો જાણકાર છે……
——————————-
અરુણ ઋષિ ના પુત્ર આરુણીએ યાજ્ઞવલ્કય ઋષિ ને પુછ્યું કે જેને આધારે આ સમગ્ર વિશ્વ ટકી રહ્યું છે તે અંતર્યામી તત્વ કોણ..કેવું છે?? તે કહો…ઉત્તર માં – પુરુષોત્તમ નો મહિમા કહેતા ઋષિ કહે છે…
य: पृथिव्यां तिष्ठन पृथिव्या अन्तर: यं पृथिवी न वेद
यस्य पृथिवी शरीरं य:पृथिवीं अन्तरो यमयति
एष: ते आत्मा अन्तर्यामी अमृत: (३/७/३)
અર્થાત- જે આ પૃથિવી ની અંદર રહ્યા છે ..એમ છતાં જેને પૃથિવી જાણતી નથી , જે પૃથિવી ની અંદર રહી ને તેનું નિયમન કરે છે , તે પરમાત્મા છે..તે અંતર્યામી છે..તે અમૃત મય છે……
————————-
2018_01_20_055_Gondal
સાર રૂપે કહેવાનું એટલું જ છે કે……
— અક્ષર ને જાણવું – એ મોક્ષ માટે અનિવાર્ય છે…એને જાણ્યા વગર પુરુષોત્તમ ને પામી શકાતું નથી….
— અક્ષર અને પુરુષોત્તમ બંને ભિન્ન તત્વ છે..બંને વચ્ચે સેવક- સ્વામી નો ભાવ છે……
— અક્ષર એક પુરુષોત્તમ સિવાય સર્વે તત્વો- જીવ, ઈશ્વર અને માયા..સર્વે થી મોટું છે……..
— એક પુરુષોત્તમ જ અક્ષર થી પર છે……અને સર્વ નિયંતા…સર્વોપરી..સંપૂર્ણ છે……
જય જય અક્ષર પુરુષોત્તમ….જયજય સ્વામિનારાયણ…..


Leave a comment

અક્ષરપુરુષોત્તમ દર્શન-૨

ગઈ પોસ્ટ માં  આપણે મૂંડક ઉપનિષદ માં- બ્રહ્મવિદ્યા, અક્ષરબ્રહ્મ અને પરબ્રહ્મ પુરુષોત્તમ નારાયણ ના સ્વરૂપ, મહિમા વિષે જાણ્યું……
 
આજે આ અક્ષરપુરુષોત્તમ દર્શન યાત્રા માં- અગ્રગણ્ય એવા ૧૦ ઉપનિષદ માં નું એક એવા કઠોપનીષદ માં- અક્ષર અને પુરુષોત્તમ મહારાજ ના દર્શન – તત્વજ્ઞાન..મહિમા વિષે જાણીશું……
 
કઠોપનિષદ –
————-
આ ઉપનિષદ કૃષ્ણ યજુર્વેદ માં આવેલું છે . એના બે અધ્યાય છે -જેમાં દરેક અધ્યાય નીચે ત્રણ ત્રણ-વિભાગ છે જે વલ્લી તરીકે ઓળખાય છે…..જેમાં બાળક નચિકેતા અને યમરાજ વચ્ચે થયેલા અધ્યાત્મિક સંવાદ નું સંકલન થયેલું છે . નચિકેતા ને પ્રસન્ન કરવા યમરાજ ત્રણ વરદાન આપે છે એમાં છેલ્લા વરદાન માં મોક્ષ નું જ્ઞાન આપતા યમરાજ- અક્ષર પુરુષોત્તમ દર્શન નું વર્ણન કરે છે….ચાલો જોઈએ…
 
सर्वे वेद यत पदम् आमनन्ति तपान्सि सर्वाणि च यद् वदन्ति I
यद इच्छन्त: ब्रह्मचर्य चरन्ति तत् ते पदम् संग्रहेण ब्रवीमि
ॐ इति एतत् II (२/१५)
 
અર્થાત- બધાજ વેદો જે સ્થાન નો મહિમા ગાય છે , તપસ્વી ઋષીઓ જે સ્થાન નો મહિમા ગાય છે, જેને પામવા મનુષ્યો બ્રહ્મચર્ય નું પાલન કરે છે , તેવા પરમાત્મા ના નિવાસ સ્થાન વિષે હું તને ટૂંક માં કહું……તે ઓમ કાર છે……
 
અહી અક્ષર ની ઓળખાણ ઓમ કાર તરીકે આપી છે……જેને પ્રશ્નોપનિષદ (૫/૨) માં કહે છે…. ઓમ કાર થી બે તત્વો નો બોધ થાય છે ..એક તો પરબ્રહ્મ અને બીજું અપરબ્રહ્મ અર્થાત- અક્ષરબ્રહ્મ — ટૂંક માં ઓમકાર એટલે અક્ષર પુરુષોત્તમ ……..!!!!
———————-
 
एतद हि एव अक्षरं ब्रह्म एतद् हि एव अक्षरं परम् I
एतद् हि एव अक्षरं ज्ञात्वा य: यद् इच्छति तस्य तत् II (२/१६)
 
અર્થાત- આ જ સ્થાન અક્ષર છે , આ જ સ્થાન બ્રહ્મ છે ખરેખર આ અક્ષરબ્રહ્મ શ્રેષ્ઠ છે અને આ જ અક્ષરબ્રહ્મ ને જે મનુષ્ય જાણે તે જે ઈચ્છે તે તેને મળે……..
 
એટલે કે બ્રહ્મ કહેતા કે અક્ષર ને જે જાણે તેને અક્ષરધામ મળે….પુરુષોત્તમ મળે……
——————-
 
य: सेतु: इजानानां अक्षरं ब्रह्म यत् परम् I
अभयं तितीर्षतां पारं नाचिकेतं शकेमहि II (३/२)
 
અર્થાત- સંસાર સાગર ને પાર પામવા ઈચ્છતા મનુષ્યો માટે અક્ષરબ્રહ્મ સેતુ બને છે……તેની મદદ થી મનુષ્ય સંસાર પાર કરી અક્ષરધામ ને પામી પરમાત્મા ને મેળવે છે……
—————-
 
इन्द्रियेभ्य: परा: हि अर्था: अर्थेभ्य: च परम् मन: I
मनस: तु परा बुद्धि: बुध्धे: आत्मा महान पर: II
महत्: परम् अव्यक्तं अव्यक्तात् पुरुष: पर: I
पुरुषाद न परम् किञ्चित् सा काष्ठा सा परा गति: II (३/११)
 
અર્થાત- ઇન્દ્રિયો કરતા પંચવિષયો પર છે ..વિષયો કરતા મન પર છે……મન કરતા બુદ્ધિ પર છે….બુદ્ધિ કરતા આત્મા પર છે …..આત્મા કરતા અવ્યક્ત કહેતા અક્ષરબ્રહ્મ પર છે …..અક્ષરબ્રહ્મ કરતા પુરુષ કહેતા પુરુષોત્તમ પર છે ……અને પુરુષોત્તમ પર કોઈ જ નથી ……તે પુરુષોત્તમ જ પરકાષ્ઠા છે…તે જ પરમ ગતિ છે……
 
અદ્ભુત વાત……!!! શ્રીજી એ પ્રબોધેલુ તત્વજ્ઞાન- જીવ,ઈશ્વર,માયા…બ્રહ્મ અને પરબ્રહ્મ- એમ પાંચ નિત્ય તત્વ ની વાત..એનો ભેદ સ્પષ્ટ કરે છે અને એ જ વાત અહી છે…….કે પરબ્રહ્મ – સૌથી ઉપર છે…તેના દાસ તરીકે- અક્ષરબ્રહ્મ છે…..અને એની નીચે- જીવ..ઈશ્વરો અને માયા નો અંધકાર છે…….!!!
CrHJG_nUsAAbYFb
 
આમ, શ્રીજી એ કહેલું- જ્ઞાન- તત્વજ્ઞાન- એ અક્ષર પુરુષોત્તમ જ્ઞાન છે…દર્શન છે…..જેને બ્રહ્મસ્વરૂપ શાસ્ત્રીજી મહારાજે મૂર્તિમંત કર્યું……! શ્રીજી એ ભલે શિક્ષાપત્રી માં પોતાના પ્રિય વાદ તરીકે વિશિષ્ટદ્વૈત ને સ્થાન આપ્યું હોય……પણ એમનું આગવું…દર્શન..વાદ..એ તો અક્ષર પુરુષોત્તમ દર્શન છે…..એ અહી ફલિત થાય છે….!
 
માટે તમને કોઈ પૂછે કે- તમારો વાદ કયો…તમારું દર્શન – તત્વજ્ઞાન કયું?? તો આપણો ઉત્તર સ્પષ્ટ છે……અક્ષરપુરુષોત્તમ દર્શન..!!! જેને પરબ્રહ્મ શ્રીજી મહારાજે પોતાના વચનામૃત ના પાને પાને વર્ણવ્યું  છે. જેને જો જીવસ્થ કરવામાં આવે તો આ જીવ બ્રહ્મરૂપ થયા વગર રહે જ નહિ…..કારણ કે ને પ્રગટ અક્ષરબ્રહ્મ મહંત સ્વામી મહારાજ માં સહેજે હેત થાય…..અને સત્પુરુષ માં દ્રઢ હેત એ મોક્ષ નું કારણ બને છે….( વચનામૃત- વરતાલ-૧૧) 
 
જય જય અક્ષર પુરુષોત્તમ …..જયજય સ્વામિનારાયણ…..
રાજ


Leave a comment

અક્ષર પુરુષોત્તમ દર્શન -૧

ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણે સમગ્ર વેદ- ઉપનિષદ-ગીતા-પુરાણ-બ્રહ્મસૂત્ર ના નીચોડ….સાર રૂપે વચનામૃત નો સર્વોપરી ગ્રંથ સમગ્ર જગત ને આપ્યો અને તેના શબ્દે શબ્દે અક્ષર પુરુષોત્તમ સિધ્ધાંત- કે
 
” અક્ષર રૂપ થઇ એક પુરુષોત્તમ ની ભક્તિ કરવી”
19990303_1932168913697888_1341950166272451013_n
 
ને પ્રગટ કર્યો……..કહેવાનું એટલું કે- અક્ષરરૂપ થયા વગર પુરુષોત્તમ ને ન ઓળખી શકાય……પુરુષોત્તમ ને ન ભજાય…….તો પ્રશ્ન એ કે- આ અક્ષર એટલે કોણ??? અક્ષર રૂપ કઈ રીતે થવાય??? અક્ષર થી પર એવા પુરુષોત્તમ કોણ?? એમનો મહિમા શું?? અક્ષર-પુરુષોત્તમ નો મહિમા શું??? અધ્યાત્મ માર્ગ માં..મોક્ષ માર્ગ માં એમની અનિવાર્યતા શું???
 
આ અનેક પ્રશ્નો ના ઉત્તર આપણે- આપણા ગુણાતીત ગુરુઓ દ્વારા – સ્વયમ અક્ષર દ્વારા- સ્વયમ શ્રીજી મહારાજ દ્વારા પ્રબોધિત જ્ઞાન માં થી ગ્રહણ કરશું……અક્ષર પુરુષોત્તમ દર્શન – યાત્રા ને આધારે…….
પણ એ પહેલા- દર્શન એટલે કે- તત્વજ્ઞાન વિષે માહિતી મેળવીએ……ભારતવર્ષ માં ૬ વૈદિક દર્શન છે ..જે ષડદર્શન તરીકે ઓળખાય છે..જેની રચના હજારો વર્ષ પહેલા ઋષિ મુનીઓ એ કરેલી…..અને મનુષ્ય જીવન-સૃષ્ટિ-ભગવાન વિષે ના રહસ્યો ઉજાગર કરેલા…….જેમાં
  1. સાંખ્ય દર્શન – રચયિતા- કપિલ મુની
  2. યોગ દર્શન- પતંજલિ ઋષિ
  3. ન્યાય દર્શન- ગૌતમ મુની
  4. વૈશેષિક દર્શન- કનાદ મુની
  5. કર્મ મીમાંસા દર્શન- જૈમીની ઋષિ
  6. વેદાંત દર્શન- ભગવાન વેદવ્યાસ

અને આ છેલ્લા વેદાંત દર્શન ને આધારે વિભિન્ન દાર્શનિક સંપ્રદાયો નો ઉદ્ભવ થયો …અત્યાર સુધી ૬ વેદાંતદર્શન મુખ્ય હતા અને હવે થી તેમાં ભગવાન સ્વામિનારાયણ નું પોતાનું દર્શન- અક્ષર પુરુષોત્તમ દર્શન- એમ કુલ ૭ વેદાંત દર્શન થયા…તે જોઈએ…

  1. અદ્વૈત દર્શન- આદિ શંકરાચાર્ય
  2. વિશિષ્ટાદ્વૈત દર્શન- શ્રી રામાનુજાચાર્ય  ( શિક્ષાપત્રી માં શ્રીજી એ આને પોતાનું પ્રિય દર્શન કહ્યું છે)
  3. દ્વૈત દર્શન- શ્રી મધ્વાચાર્ય
  4. દ્વૈતાદ્વૈત દર્શન- શી નીમ્બાર્કાચાર્ય
  5. શુદ્ધાદ્વૈત દર્શન – શ્રી વલ્લભાચાર્યજી
  6. અચિંત્યભેદાભેદ દર્શન- શ્રી ચૈતન્ય મહાપ્રભુ
  7. અક્ષર પુરુષોત્તમ દર્શન- પૂર્ણ પુરુષોત્તમ શ્રી -ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણ

પુ.ભદ્રેશ  સ્વામી એ- શ્રીજી નો આ વાદ- બ્રહ્મ સ્વરૂપ પ્રમુખ સ્વામી મહારાજ ની પ્રેરણા-કૃપા થી ગ્રંથસ્થ કર્યો માટે આદિ શંકરાચાર્ય પછી જો- ત્રણેય પ્રસ્થાન ત્રયી ગ્રંથ- ઉપનિષદ, બ્રહ્મ સૂત્ર અને ભગવદ ગીતા- ના આધારે ભાષ્ય અને તેનો જ વાદ ગ્રંથ- કોઈ પણ આગળ ના દર્શન નું ખંડન- મંડન કર્યા વગર રચી – છેલ્લા ૧૨૦૦ વર્ષ માં આ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરનાર સર્વ પ્રથમ આચાર્ય બન્યા….!!

Swaminarayan___BhashyamSwamishrif

શ્રીજી એ જેને વચનામૃત ના પાને પાને ભર્યો……અનાદિ મૂળ અક્ષર ગુણાતીતાનંદ સ્વામી એ જેને ડંકા ની ચોટ પર જગત સામે મુક્યો……ભગતજી મહારાજે જેની ઓળખાણ કરાવી….શાસ્ત્રીજી મહારાજે જેનું નામાભિધાન કર્યું..મૂર્તિમંત કર્યું………યોગીજી મહારાજે જેને સાત સમુંદર પાર પહોચાડ્યું ……પ્રમુખ સ્વામી મહારાજે જેને જગત ના ખૂણે ખૂણે પહોચાડ્યું અને પુ.ભદ્રેશ સ્વામી જેવા અતિ વિદ્વાન મહામહોપાધ્યાય સાધુ ને એને શાસ્ત્ર રૂપે – દર્શન રૂપે પ્રગટ કરવા ની આજ્ઞા કરી…….અને જે આજે મહંત સ્વામી મહારાજ દ્વારા ચારે દિશા માં ગુંજી રહ્યું છે- તેવું ભગવાન સ્વામિનારાયણ ના આગવા તત્વજ્ઞાન- દર્શન- વાદ – અક્ષર પુરુષોત્તમ દર્શન ને જીવ માં દ્રઢ કરી એ- સમગ્ર જગત ના જીવ ને જણાવીએ……
 
પુ. ભદ્રેશ દાસ સ્વામી એ – પ્રસ્થાનત્રયી ( ઉપનિષદ-ભગવદ ગીતા-બ્રહ્મસૂત્ર) ને આધારે “સ્વામિનારાયણ ભાષ્ય” અને એના વાદ ગ્રંથ રચી – કાશી સંસ્કૃત વિદ્વત પરિષદ માં પ્રતિપાદિત કર્યું…શ્રીજી ના આ દર્શન ને જગત માં પ્રસ્થાપિત કર્યું……એના માટે એમણે જે મહેનત કરી છે..ભીડા- કષ્ટો- સમસ્યાઓ વેથી છે તેનો અહી ઉલ્લેખ થઇ શકે નથી પણ ગુરુ પ્રમુખ સ્વામી મહારાજ ની પરમ કૃપા થી સર્વે વિઘ્નો ટળ્યા અને અશક્ય લાગતું આ હિમાલય સમ કાર્ય- તેમણે સમયસર પૂરું કર્યું……( જેનો વિશેષ અહેવાલ નીચેની લિંક પર થી વાંચી શકાશે….- પુ.ભદ્રેશ સ્વામી અને સ્વામિનારાયણ ભાષ્ય રચના
 
તો ચાલો આજે માણીએ સર્વોપરી અક્ષર પુરુષોત્તમ સિધ્ધાંત નો અમૃત આસ્વાદ મૂંડક ઉપનિષદ ની સાથે…….
 
મૂંડક ઉપનિષદ- અગ્રગણ્ય ૧૦ ઉપનિષદ માં શિરમોર એવું મૂંડક ઉપનિષદ એ અથર્વવેદ નો ભાગ છે…..અને એમાં મહર્ષિ અંગીરા પોતાના શિષ્ય શૌનક ઋષિ સાથે નો સંવાદ છે…..
येन अक्षरं पुरुषं वेद सत्य प्रोवाच तां तत्वतो ब्रह्मविध्यां
(१/२/१३)
અર્થાત- જેના વડે અક્ષર કહેતા અક્ષરબ્રહ્મ અને પુરુષ કહેતા પુરુષોત્તમ પરબ્રહ્મ ના સ્વરૂપ નું તત્વે કરી ને જ્ઞાન થાય છે તેને બ્રહ્મવિદ્યા કહેવાય…..
———–
यया तद् अक्षरं अधिगम्यते (૧/૧/૫)
 
અર્થાત- પરવિધ્યા તેને કહેવાય કે જેના વડે અક્ષરબ્રહ્મ નું જ્ઞાન થાય….
————-
अक्षरात संभवति इह विश्वम् (૧/૧/૭)
 
અર્થાત- આ અક્ષરબ્રહ્મ માં થી સમગ્ર જગત ની ઉત્પત્તિ થાય છે…..
—————
तद् एतद अक्षरं ब्रह्म ( ૨/૨/૨)
 
અર્થાત- તે આ અક્ષરબ્રહ્મ છે……..
—————–
 
અક્ષર ના આ મહિમા ગાન પછી- મૂંડક ઉપનિષદ – અક્ષરાતીત એવા પુરુષોત્તમ નો શું મહિમા કહે છે તેના અમુક અવતરણ જોઈએ….
 
यत्र अमृत: स:पुरुष: हि अव्ययात्मा (૧/૨/૧૧)
 
અર્થાત- પૂર્વે કહ્યું જે અક્ષર- તેમાં અમૃતમય અને અવિનાશી એવા પુરુષ અર્થાત પુરુષોત્તમ નિવાસ કરી ને રહ્યા છે…..
————–
पुरुष: एव इदं विश्वम् ( ૨/૧/૧૦)
 
અર્થાત- આ સમગ્ર વિશ્વ માં પુરુષોત્તમ રહ્યા છે એટલે તે પુરુષોત્તમ મય છે
———————
अक्षरात परत: पर : ( ૨/૧/૨)
 
અર્થાત- પર એવા અક્ષર થી પર એવા પુરુષોત્તમ છે……
( જીવ,ઈશ્વર અને માયા થી પર એવું અક્ષર છે…..અને એના પર એવા પુરુષોત્તમ છે….)
 
========================
તો આજે આપણે ઉપનિષદ – મૂંડક ઉપનિષદ ને આધારે બ્રહ્મવિદ્યા, અક્ષરબ્રહ્મ અને પુરુષોત્તમ વિષે જાણ્યું……આગળ- કઠોપનિષદ ને આધારે અક્ષર પુરુષોત્તમ દર્શન ને માણીશું……
 
જય જય અક્ષર પુરુષોત્તમ…..જય જય સ્વામિનારાયણ……


Leave a comment

BAPS રવિસભા-૧૧/૦૨/૨૦૧૮

પછી શ્રીજીમહારાજ બોલ્યા જે, “જે ભગવાનનો ભક્ત હોય તેને તો ભગવાનને તથા ભગવાનના ભક્તને જે ન ગમતું હોય તે ન જ કરવું, અને પરમેશ્વરને ભજ્યામાં અંતરાય કરતાં હોય ને તે પોતાનાં સગાંવહાલાં હોય તેનો પણ ત્યાગ કરવો……., અને ભગવાનને ન ગમે એવો કોઈક પોતાનો સ્વભાવ હોય તો તેનો પણ શત્રુની પેઠે ત્યાગ કરવો, પણ ભગવાનથી જે વિમુખ હોય તેનો પક્ષ લેવો નહીં…………; જેમ ભરતજીએ પોતાની માતાનો પક્ષ ન લીધો.

અને ભગવાનનો ભક્ત હોય તેને તો સૌથી વિશેષ પોતામાં જ અવગુણ ભાસે……….. અને જે બીજામાં અવગુણ જુએ અને પોતામાં ગુણ પરઠે તે તો સત્સંગી છે તો પણ અર્ધો વિમુખ છે……………

અને ભગવાનના ભક્તને તો ભગવાનની ભક્તિ કરતાં આત્મજ્ઞાન તથા વૈરાગ્ય તથા ધર્મ તે જો અંતરાય કરતાં હોય તો તેને પણ પાછાં પાડીને ભગવાનની ભક્તિનું જ મુખ્યપણું રાખવું………… 


ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણ- વચનામૃત-ગઢડા મધ્ય-૨૬

ગઢડા અંત્ય-૧૩ માં શ્રીજી મહારાજ કહે છે કે – ભગવાન ના ભક્ત માટે તો- “… ભગવાનની ઇચ્છા તે જ આપણું પ્રારબ્ધ છે, તે વિના બીજું કોઈ પ્રારબ્ધ નથી. માટે ભગવાનની ઇચ્છાએ કરીને ગમે તેવું સુખ-દુઃખ આવે, તેમાં કોઈ રીતે અકળાઈ જવું નહીં ને જેમ ભગવાન રાજી તેમ જ આપણે રાજી રહેવું…” અને આ જો જીવનમાં દ્રઢ  થાય તો- સુખ આવે કે દુખ- ભગવાન ની મરજી લોપાય નહિ અને જીવ વિપરીત પરિસ્થતિ માં  એ સ્થિર રહે ..! આજની સભા..આ સત્યને સમજવા ની …જીવ માં દ્રઢ કરવા ની હતી….અનંત જન્મો સુધી મનધાર્યું કર્યું છે હવે તો સાક્ષાત ..સંત રૂપે ભગવાન પ્રગટ પ્રમાણ મળ્યા છે  એમની મરજી..એમની અનુવૃતી..એમની આજ્ઞા મુજબ જીવીએ તો બ્રહ્મરૂપ થવાય….

ઘણા સમય બાદ આજે રવિસભા નો લાભ મળ્યો ..અને વળી આજે એકાદશી છે આથી આનંદ બેવડાઈ ગયો……સૌપ્રથમ- શ્રીજી ના દર્શન….

સભાની શરૂઆત યુવકો દ્વારા ધુન્ય અને પ્રાર્થના થી થઇ…યુવક મિત્રો દ્વારા “..શ્રીહરિ જય જય જય જયકારી.”….અને મંજુકેશાનંદ સ્વામી રચિત “તારી મૂર્તિ લાગે છે મુને પ્યારી રે….” કૈંક અલગ જ અંદાજ માં રજુ થયું……”સ્વામી તારો જગ માં જય જયકાર…” રજુ કરી યુવકો એ પ્રમુખ સ્વામી મહારાજ દ્વારા થયેલા વિરાટ વિશ્વવ્યાપી કાર્યો નો મહિમા સુંદર રીતે રજુ કર્યો…..અને આજે જ સ્વામી ના સંકલ્પ થી અબુ ધાબી માં આપણા પ્રધાન મંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા શિલા ન્યાસ થયેલા મંદિર એ વાત નો દ્યોતક છે……ત્યારબાદ એક યુવકે પ્રેમાનંદ સ્વામી રચિત  -કીર્તન “મન વસિયો રે મારે મન વસિયો સહજાનંદ મારે મન વસિયો….” રજુ કર્યું અને શ્રીજી..એની મનમોહક મુરત  ખરેખર મન માં વસી ગઈ …..

ત્યારબાદ સારંગપુર માં સંસ્કૃત વેદાંતનો  અભ્યાસ કરતા  પુ.જ્ઞાનાનંદ સ્વામી દ્વારા બ્રહ્મસ્વરૂપ પ્રમુખ સ્વામી મહારાજ ના દિવ્ય ચરિત્ર પ્રસંગો નું નિરૂપણ થયું…..સ્વામીએ કઈ રીતે સાધક-સંતો ને સમજાવ્યું કે- ગમે તે સાધન કરો પણ સત્પુરુષ વગર આત્યંતિક કલ્યાણ શક્ય જ નથી…..એ અદ્ભુત પ્રસંગ હતો….પુ.ચિદાનંદ સ્વામી નો અનુભવ હોય કે- સ્વામી ના ધામ ગમન બાદ એમના પાર્થિવ દેહ ના દર્શને આવેલ કહેવાતા નાસ્તિક લોકો ના જીવન પરિવર્તન ની વાત હોય…..બધું અદ્ભુત હતું. ..! ખરેખર સત્પુરુષ નો મહિમા – શ્રીજી એ અનેક વચનામૃત માં સ્પષ્ટ વર્ણવ્યો છે એ બધો જ સ્વામી ના જીવન માં સાર્થક -યથાર્થ દેખાય છે…..

ત્યારબાદ પ્રગટ અક્ષરબ્રહ્મ મહંત સ્વામી મહારાજ ના -૧-૩ ફેબ્રુઆરી વચ્ચે દિલ્હી અક્ષરધામ સમય ના વિચરણ ના વિડીયો દર્શન નો લાભ સર્વ ને મળ્યો…..જે નીચેની લિંક થી જોઈ શકાશે…..

ત્યારબાદ કોઠારી પુ.આત્મકીર્તિ સ્વામી એ ગઢડા મધ્ય ૨૬ ના આધારે અનેક પ્રસંગો ની મદદ થી અદ્ભુત પ્રવચન કર્યું…જોઈ સારાંશ માત્ર….

  • સત્સંગ માં શું સવળું છે..અને શું અવળું છે તે જાણી રાખવું….
  • શ્રીજી એ કહ્યું છે કે- ભગવાન ની આજ્ઞા થી થતી પ્રત્યેક પ્રવૃત્તિ એ ભક્તિ છે અને એમાં સુખ છે પણ આપણે સત્સંગ માં અનેક વર્ષ થી છીએ છતાં સત્સંગ નું જેવું જોઈએ તેવું સુખ આવતું નથી…..કારણ??? આપણે આજ્ઞા તો પાળીએ છીએ પણ શ્રીજી ની મરજી મુજબ વર્તતા નથી….
  • ભગવાન ભજતા…ભક્તિ કરતા જે જે વસ્તુ આડી આવે તેનો ત્યાગ કરવો પણ એ આપણા માટે અઘરું છે કારણ કે- આપણે શ્રીજી ની મરજી મુજબ નથી વર્તતા પણ આપણું મનધાર્યું કરીએ છીએ…..
  • માટે જ સત્સંગ માં સાચું સુખ જોઈતું હોય તો મોટા પુરુષ ની અનુવૃતી પારખવી…એમની મરજી મુજબ જ વર્તવું..એમને જ રાજી કરવા જેથી ગમે તેવો દેશકાળ આવે પણ સત્સંગ ચૂંથાઈ ન જાય …ડગી ન જવાય….
  • જેતલપુર  ના વચનામૃત માં શ્રીજી કહે છે કે- સમગ્ર બ્રહ્માંડ માં અમારું ધાર્યું થાય છે માટે ભગવાન ના ભક્તે તો સમજી રાખવું કે- ભક્તિ કરતા સુખ આવે કે દુખ- એ તો ભગવાન ની મરજી થી જ આવે છે……”દાસ ના દુશ્મન હરિ કોઈ દી હોય જ નહિ..” એમ સમજી એમની મરજી પ્રમાણે જીવી જવું …..
  • સત્સંગ માં જેમ આજ્ઞા થઇ હોય તેમ આવક અને આયુષ્ય નો ધર્માદો કાઢવો……અને પ્રત્યક્ષ અનુભવ એમ કહે છે કે- એમ કરવા થી ભક્તો ના દુખ ટળ્યા છે…..
  • વળી, પ્રગટ અક્ષરબ્રહ્મ મહંત સ્વામી મહારાજ ની મરજી…કે સંપ રાખવો- જો એ જીવન માં દ્રઢ થાય તો કોઈ પરિવાર હોય કે સત્સંગ મંડળ- ક્યાય દુખ ન રહે ….આમ, મોટા પુરુષ ની અનુવૃતી પારખવી અને આજ્ઞા મુજબ જ જીવન જીવવું એમાં જ સુખ છે…….મોક્ષ છે…..

અદ્ભુત…અદ્ભુત…….! કદાચ સમગ્ર સત્સંગ નો સાર જ આ છે……..આટલું જીવન માં સમજાય તો એ- જીવ બ્રહ્મરૂપ થઇ જાય..!

સભાને અંતે અમુક જાહેરાત થઇ….

  • પ્રમુખ સ્વામી મહારાજ શતાબ્દી મહોત્સવ ઉપક્રમે- યોગયજ્ઞ નિયમ દરેક હરિભક્તો લેતા હોય છે..આ વખતે પણ જે તે વિસ્તાર ની પરા સભાઓ માં આની જાહેરાત થઇ ગઈ હશે અને નહિ થઇ હોય તો થશે…..યથા શક્તિ નિયમ ગ્રહણ કરવા…
  • તારીખ- ૧૭-૧૮ ફેબ્રુઆરી- આવતા શની-રવિ – પુ. ભદ્રેશ સ્વામી જેવા અતિ વિદ્વાન સંત દ્વારા – અક્ષર પુરુષોત્તમ દર્શન પર વિશેષ સત્ર છે…સમય- શનિવારે- સાંજે ૮ થી ૧૦-૩૦ અને રવિવારે સાંજે- ૫ થી ૭-૩૦ …..સર્વ ને આમંત્રણ છે…….અચૂક પધારજો…..શાહીબાગ મંદિર,અમદાવાદ

IMG-20180210-WA0005

  • અને “અક્ષર પુરુષોત્તમ દર્શન” નો ટૂંક માં સાર સમજાવતી એક બુકલેટ પ્રગટ થઇ છે…..અવશ્ય વસાવવી………

તો આજની સભા- એ બ્રહ્મ સત્ય ની સમજુતી માટે હતી કે- સાચા ભક્ત માટે તો પોતાના ઇષ્ટદેવ ની અને પોતાના ગુરુ ની મરજી જ પોતાનું પ્રારબ્ધ -એમ દ્રઢ કરી જીવન ને સફળ-સુફળ-સ્થિતપ્રજ્ઞ બનાવી શકાય…….

આટલું સમજાશે તો એ- જીવ માં આત્યંતિક કલ્યાણ માટે નું બળ રહેશે……

જય સ્વામિનારાયણ…

રાજ


Leave a comment

BAPS રવિસભા – ૨૮/૦૧/૨૦૧૮

પછી શ્રીજીમહારાજ બોલ્યા જે, “કોઈ પુરુષ છે તેમાં થોડી બુદ્ધિ છે તો પણ પોતાના કલ્યાણને અર્થે જે જતન કરવું તેમાંથી પાછો પડતો નથી……… અને કોઈ બીજો પુરુષ છે તેમાં બુદ્ધિ તો ઘણી છે અને મોટા-મોટામાં પણ ખોટ્ય કાઢે એવો છે તોય પણ કલ્યાણને માર્ગે ચાલતો નથી તેનું શું કારણ છે?”

ત્યારે મુનિએ ઉત્તર કરવા માંડ્યો, પણ શ્રીજીમહારાજે આશંકા કરી તે ઉત્તર ન થયો…….. પછી શ્રીજીમહારાજ બોલ્યા જે, “લ્યો, અમે ઉત્તર કરીએ જે, એમાં બુદ્ધિ તો ઝાઝી છે પણ એની બુદ્ધિ દૂષિત છે, માટે એ કલ્યાણને માર્ગે ચાલી શકતો નથી………. જેમ સુંદર ભેંસનું દૂધ હોય તેમાં સાકર ઘોળી હોય ને તેમાં સર્પની લાળ પડી એટલે એ સાકર ને દૂધ હતું તે ઝેર થયું, પછી તેને જે પીએ તેના પ્રાણ જાય; તેમ બુદ્ધિ તો ઝાઝી છે પણ એણે કોઈ મોટા સંતનો અથવા પરમેશ્વરનો અવગુણ લીધો છે, તે અવગુણરૂપ દોષ એની બુદ્ધિમાં આવ્યો છે, તે સર્પની લાળ સરખો છે, માટે એ તો કલ્યાણને માર્ગે ક્યાંથી ચાલે? પણ જો કોઈક એના મુખની વાત સાંભળે તો તે સાંભળનારાની બુદ્ધિ પણ સત્સંગમાંથી પાછી પડી જાય છે. અને એવી દૂષિત બુદ્ધિવાળો જ્યાં જ્યાં જન્મ ધરે ત્યાં ત્યાં ભગવાનનો અથવા ભગવાનના ભક્તનો દ્રોહ જ કરે. અને જેની બુદ્ધિ એવી રીતે દૂષિત ન હોય ને તે જો થોડી જ હોય તો પણ તે પોતાના કલ્યાણને અર્થે જતન કરતો થકો પાછો પડતો નથી.”

ત્યારે મુક્તાનંદ સ્વામીએ પૂછ્યું જે, “હે મહારાજ! એ કોઈ દિવસ ભગવાનને સન્મુખ થાય? કે ન થાય?”

ત્યારે શ્રીજીમહારાજે કહ્યું જે, “એ તો કોઈ કાળે ભગવાન સન્મુખ થાય જ નહીં.”

ત્યારે વળી મુક્તાનંદ સ્વામીએ પૂછ્યું જે, “હે મહારાજ! કોઈ રીતે એવી આસુરી બુદ્ધિ ન થાય તેનો જે ઉપાય હોય તે કહો.”

ત્યારે શ્રીજીમહારાજ બોલ્યા જે, “એક ક્રોધ, બીજું માન, ત્રીજી ઈર્ષ્યા, ચોથું કપટ એ ચાર વાનાં પરમેશ્વર સાથે તથા સંત સાથે રાખે નહીં, તો કોઈ દિવસ એની આસુરી બુદ્ધિ થાય નહીં.

અને એ ચાર વાનાં માંહેલું એક જો રાખે તો જેમ જય-વિજય ઘણાય ડાહ્યા હતા પણ સનકાદિક સંગાથે માને કરીને વૈકુંઠલોકમાંથી પડી ગયા….. ને આસુરી બુદ્ધિ થઈ, તેમ તેની પણ આસુરી બુદ્ધિ થાય. અને જ્યારે આસુરી બુદ્ધિ થાય ત્યારે ભગવાન તથા ભગવાનના ભક્તના જે ગુણ હોય તે દોષ સરખા ભાસે છે. અને એ જ્યાં જ્યાં જન્મ ધરે ત્યાં ત્યાં કાં તો શિવનો ગણ થાય ને કાં તો કોઈ દૈત્યનો રાજા થાય અને વૈરભાવે પરમેશ્વરનું ભજન કરે……….”


વચનામૃતમ- ગઢડા પ્રથમ-૩૫

ઘણા સમયબાદ આજે રવિસભા માં હાજર રહેવા નો મોકો મળ્યો……રવિસભા જયારે જ્યારે ચુકી જવાય ત્યારે ત્યારે એવું લાગે છે કે જીવન માં કૈંક ખૂટે છે….હૃદય માં બેચેની રહે છે….પણ જ્યારે સત્સંગ નો લાભ મળે ત્યારે એ બધા ની ભરપાઈ થઇ જાય છે…..બુદ્ધિ દુષિત ન થાય….ભગવાન અને ભગવાન ના ભક્તો માં ક્યારેય અભાવ અવગુણ ન આવે- જીવ ના કલ્યાણ નું સદાયે જતન થાય એ માટે આ સત્સંગ સભા અનિવાર્ય છે….

તો- જીવ ને રીચાર્જ કરવા આજે સમયસર સભા માં પહોંચી ગયા …સૌપ્રથમ મારા વ્હાલા ના -એકાદશી ઉત્સવ ના અનેરા દર્શન…..

સભાની શરૂઆત યુવક મિત્રો દ્વારા ધુન્ય પ્રાર્થના થી થઇ….ત્યારબાદ યુવકો એ બ્રહ્માનંદ સ્વામી રચિત કીર્તન…..”રંગરેલ પિયા ગિરધારી……” કૈંક અલગ જ રાગ માં રજુ થયું…..ત્યારબાદ એકાદશી ના મહિમા વિષે બ્રહ્માનંદ સ્વામી નું એક પદ ..” સુફળ ફળી હું તો હરિને મળી, આજ એકાદશી સુફળ ફળી..” રજુ થયું…..ત્યારબાદ એક યુવક દ્વારા “-સ્વામી શ્રીજી નું એ જ્ઞાન સિંહ ગર્જના સમાન” અને “જે દુખ થવું હોય તે થાજો રે ..રૂડા સ્વામી ને કાજે…” …….અને છેલ્લે “પૂર્વ ના પુણ્ય ફળ્યા…..” જેવા અદ્ભુત મહિમાસભર કીર્તન રજુ થયા……

ત્યારબાદ પુ.નિર્મલ ચરિત સ્વામી દ્વારા બ્રહ્મ સ્વરૂપ પ્રમુખ સ્વામી મહારાજ ના “સર્વજ્ઞ ” ગુણ પર અદ્ભુત વાતો- પ્રસંગ કથન દ્વારા થઇ……તન કી જાણે..મન કી જાણે ..જાણે ચિત્ત કી ચોરી……જેવા અદ્ભુત ગુણ અને એના સમર્થન માં અદ્ભુત પ્રસંગો ની વણઝાર ચાલી…..

જેતલપુર-૫ માં જેમ શ્રીજી પોતાના અંતર્યામી પણા ની વાત કહે છે તેમ- પ્રમુખ સ્વામી મહારાજે પોતાનો સર્વજ્ઞ ગુણ- લંડન ના ઉપેન્દ્રભાઈ ને…સુરત ના જયેન્દ્ર વીંછી ને તેમના પૂર્વ જન્મ ની વાત કહી ને તો… ……ઉદારકા ના રામસંગ બાપુ ના પૂર્વ ના પાપ ને ક્ષમા કરીને…બોચાસણ ના પુ.ધર્મ વિહારી સ્વામી ને આવનારા દુષ્કાળ અને કેટલ કેમ્પ ની પૂર્વ તૈયારી રૂપે નીલગીરી ના છોડ દુર દુર વાવવા ની આજ્ઞા કરી ને….તો અનેક હરિભક્તો ના મન ના સંકલ્પ પુરા કરી ને – સ્વામી એ પોતાનો આ ગુણ દર્શાવ્યો……!! અદ્ભુત..અદ્ભુત….! મોટા પુરુષ તો પૂર્વાપર નું જાણતા હોય છે …અને પરચા-ચમત્કાર થી દુર રહે છે પણ આપણા લૌકિક મનના સંકલ્પ …તેને સમાસ કરવા ખાતર ક્યારેક સત્પુરુષ પોતાનું ઐશ્વર્ય અમુક અંશે દર્શાવતા હોય છે….તેનો આ પુરાવો છે…!

ત્યારબાદ પ્રગટ અક્ષરબ્રહ્મ મહંત સ્વામી મહારાજ ના ૨૨/૧/૨૦૧૮ ના દિવ્ય વિચરણ નો અદ્ભુત વિડીયો દર્શન નો લાભ સર્વ ને મળ્યો…..

ત્યારબાદ- વચનામૃત ગઢડા પ્રથમ-૩૫ પર આધારિત “કલ્યાણ નું જતન” વિષય પર પુ. વિવેક જીવન સ્વામી જેવા વિધવાન સંત દ્વારા રસપ્રદ પ્રવચન થયું….જોઈ સારાંશ…..

  • જતન એટલે સંભાળ…..જેમ માતા પિતા પોતાના બાળક નું જતન કરે છે તેમ – સત્પુરુષ તેના શરણે આવેલા જીવ નું જતન કરે છે….અને તેમ કર્યા સિવાય ન ચાલે કારણ કે જતન કરે તો જ સત્સંગ ટકે…..
  • યોગીબાપા કહેતા કે- ભગવાન અને તેમના એકાંતિક સંત માં દ્રઢ વિશ્વાસ..નિષ્ઠા….આશરો એ જ જતન……અને એમનો રાજીપો એ જ જતન ……એ થાય તો જીવ નું કલ્યાણ અચૂક થાય…
  • પણ કુસંગ નો પાશ અડે….બુદ્ધિ દુષિત થાય…..તો જીવ માં અભાવ અવગુણ ના ઝેરી બીજ વવાય…..જીવ સત્સંગ માં થી ભટકી જાય……અલૈયા ખાચર ની જેમ…..ભરૂચ ના ગણપતરામ ની જેમ…..!
  • માટે સત્સંગ માં ટકવું હોય…કલ્યાણ નું જતન કરવું હોય તો- જીવ મોટા પુરુષ જોડે બાંધવો…..કુસંગ થી દુર રહેવું…..સંતો-હરિભક્તો , મોટા પુરુષ અને ભગવાન નો મહિમા જાણવો..સમજવો…..હરિભક્તો માં દિવ્ય ભાવ રાખવો……કોઈનો અવગુણ ન લેવો….નિર્દોષ બુદ્ધિ રાખવી….

અદ્ભુત…અદ્ભુત……!

જીવન માં આટલું એ સિદ્ધ થાય તો એ જીવ ભવસાગર તરી જાય……બ્રહ્મરૂપ થઇ જાય…….સભાને અંતે અમુક જાહેરાત થઇ…

  • ૩૧/૧ ના રોજ પૂનમ છે સાથે સાથે ખંડગ્રાસ ચંદ્રગ્રહણ છે જેનો વેધ સવારે ૮-૧૫ થી બેસે છે….( જેથી સશક્ત લોકો એ એ બાદ કોઈ અન્ન લેવું નહી…પાણી લેવાય- અશક્ત માટે ૨-૩૦ વાગ્યા સુધી અન્ન ની છૂટ છે) . ગ્રહણ સાંજે ૬.૩૦ થી રાત્રે ૮-૪૨ સુધી છે….એ માટે ઠાકોરજી ના થાળ ના નિયમ- નજીક ના સંસ્કાર ધામ- મંદિર માં પૂછી લેવા – ગ્રહણ બાદ સ્નાન-દાન ધર્મ ના નિયમ નું પાલન કરવું…..
  • ઘર સભા પ્રોજેક્ટ- જે લોકો એ પોતાની કૌટુંબિક સમસ્યા ના નિવેડા માટે ઘર સભા કરી હોય અને આશ્ચર્ય જનક પરિણામ મળ્યા હોય – તેમણે પોતાનો અનુભવ વહેંચવો હોય તો પોતાનો પ્રસંગ- વોટ્સેપ ન. ૯૯૯૮૯૯૦૧૩૫ પર અથવા ઈ મેલ આઈડી- spco@in.baps.org પર ૮/૨/૨૦૧૮ પહેલા મોકલી દેવો…..

અદ્ભુત…..અદ્ભુત…!!!

તો આજની સભા – જીવ ના કલ્યાણ….તેના જતન….સંભાળ માટે હતી…..જયારે આપણું મૂળ સ્વરૂપ- એ આત્મા છે એમ મનાશે – ત્યારે તેના કલ્યાણ ની વાત પણ સહજ મનાશે ….અને સત્પુરુષ અને શ્રીજી માં અનાયાસે જોડાઈ જવાશે…..

જય સ્વામિનારાયણ…….જીવ ના કલ્યાણ નો ખપ રાખજો….

રાજ


Leave a comment

એક પ્રાર્થના જસુબા ની…

સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય નો ઈતિહાસ ઝળહળતો છે….ગૌરવ વંતો છે……! આ સંપ્રદાય ના નિયમ ધર્મ…શુદ્ધ ઉપાસના….સિધ્ધાંત…શાસ્ત્રો….સંતો અને સ્વયમ શ્રીજી સર્વોપરી છે …..૨૦૦ વર્ષ ના આ ઈતિહાસ માં- સમાજ ને..મનુષ્ય જાતિ ને આ સંપ્રદાયે જે ધર્મ-નિયમ-જ્ઞાન-ભક્તિ ની સુવાસ આપી છે, તેવી કદાચ કોઈ સંપ્રદાયે આટલા ટૂંકા સમય માં- આટલી સહજ રીતે નહિ આપી હોય..! ઈતિહાસ સાક્ષી છે કે- શ્રીજી ના રાજીપા ખાતર એ સમય ના હરિભક્તો એ પોતાનું સર્વસ્વ ન્યોછાવર કરી દીધું…..કેટલાકે – પોતાના સર્વ ધન-ધાન્ય-પ્રતિષ્ઠા-સંતાન-સ્વયમ પોતાને શ્રીજી ને સંપૂર્ણ સમર્પિત કરી દીધા …..! રાજાઓ એ રાજ છોડ્યા….ગૃહસ્થો એ કાજ છોડ્યા….પરણેલા ઓ એ સંસાર છોડ્યો..રાજકવિઓ એ રાજ સેવા છોડી….મઠ ધારી ઓ એ મંડળ છોડ્યા…પંડિતો એ પોતાની લૌકિક વિદ્વતા છોડી…..સ્ત્રીઓ એ પોતાના પતિ -સંસાર ને છોડ્યા..અને કેવળ એક શ્રીજી ના વચને- ત્યાગ-વૈરાગ્ય યુક્ત અતિ કઠીન નિષ્કામ ધર્મ ને અપનાવ્યો……!!!

અને આવા તો હજારો ઉદાહરણ- ઈતિહાસ માં પ્રત્યક્ષ છે……હરિભક્તો માં જો કોઈનું સમપર્ણ સર્વોપરી ગણાતું હોય તો- ગઢડા ના દાદા ખાચર નું……..! શ્રીજી એ પોતાના જીવન ના ૨૫ થી વધુ વર્ષ -ગઢડા માં ગુજાર્યા…એ કહેતા કે- હું ગઢડા નો..અને ગઢડુ મારું..!!! એભલ ખાચર ના ધામ ગમન બાદ- શ્રીજી એ – કિશોર વય ના – પરમ એકાંતિક ભક્તરાજ દાદા ખાચર ને એક પિતા નો પ્રેમ આપ્યો…….અઢળક કસોટી ઓ પણ કરી …….પણ એમના સમર્પણ થી રાજી થઇ – શ્રીજી એ દાદા ના યોગક્ષેમ ની જવાબદારી લીધી…..! છેક એટલે સુધી કે- દાદાખાચર ને એમના કાકા જીવા ખાચર ની ગરાસ પડાવી લેવા ની મેલી મુરાદ થી બચાવવા- બે બે લગ્ન કરાવ્યા…..દાદા ખાચર નું પ્રથમ લગ્ન બોટાદ ના માતરા ધાધલ ની દીકરી કુમુદાબા સાથે કરાવ્યા ..પણ અમુક વર્ષ સુધી સંતાન નો યોગ ન થતા જીવા ખાચર ફરીથી જોરમાં આવી ગયા અને દાદા નાં યોગ ક્ષેમ માટે કુમુદાબા ની મરજી થી શ્રીજી એ જનક રાજા સમાન દાદા ને પુનઃ વિવાહ માટે મનાવ્યા…દાદા ની શરત -કે દાદા ની જાન ના ગાડા ને સ્વયમ શ્રીજી હંકારશે -એ માન્ય રાખી ને પણ શ્રીજી એ દાદા ના લગ્ન- ભટવદર ( ભાવનગર-જાફરાબાદ નજીક આવેલું એક નાનું ગામ) ના સંનિષ્ઠ સત્સંગી નાગપાલ વરુ ની ગુણીયલ ..નિષ્ઠાવાન દીકરી જસુબા સાથે ગોઠવ્યા…! ….આ લગ્ન પ્રસંગ નું વર્ણન કરવા માં આવ્યુ છે તેં અદ્ભુત છે……

dadakhacharnijan

ચિત્ર સૌજન્ય- ગુગલ

ત્રણ દિવસે ગઢડા થી ભટવદર ગામ જાન પહોંચી…..સ્વયમ જગત નો નાથ આજે દાદા ખાચર ના સંસાર નો સારથી બન્યો હતો…..ગામ માં ખારોપટ અને પીવાના પાણી ની મોટી સમસ્યા હતી જે …મીઠો વીરડો ખોદી ….એ કાયમ ની સમસ્યા ને પણ શ્રીજી એ પોતાની કૃપા થી દુર કરી ( જે આજે પણ મોજુદ છે…મીઠું પાણી આજે પણ મળે છે) ..એકાદશીને ઉંચે ટીંગાળી દઈ … ઉપવાસ માં પણ સાધુ સંતો-હરિભક્તો ને પેટભરી જમાડ્યા…વેવાઈ નાગપાલ વરુ નો સંકલ્પ પૂરો કર્યો…..! જસુબા જેવી દીકરી દાદા ખાચર ને વરી એની પાછળ પણ શ્રીજી ની જ કૃપા હતી…..!.નીલકંઠ વરણી વેશે જયારે શ્રીજી ભટવદર પધાર્યા હતા ત્યારે -નાનકડી જસુબા એ જ શ્રીજી ને રોટલો દૂધ જમાડી રાજી કર્યા હતા..અને આજે તેનું ફળ મળ્યું હતું….! લગ્ન પુરા થયા અને દાદા-જસુબા ની જોડી શ્રીજી ને પગે લાગવા આવી ત્યારે શ્રીજીએ રાજી થઇ જસુબા ને માંગવા નું કહ્યું….અને જસુબા પણ કેટલા ગુણીયલ કે…એમણે એ સમયે જે માંગ્યું…જે શ્રીજી ના ચરણ માં પ્રાર્થના કરી- તે આજે પણ સુવર્ણ અક્ષરે આપણા સંપ્રદાય ના….સમગ્ર ભક્તિ પંથ માં ઝળહળે છે….અને ભક્તિ કરનાર ને- માર્ગ બતાવે છે કે- ભગવાન પાસે શું માંગવું?? કેવી રીતે માંગવું….?? જોઈએ એ પ્રાર્થના ને કે જેને કવિસંત યુગલદાસે પોતાના શબ્દો માં વર્ણવી છે …..એક એક શબ્દ વાંચજો…..

મારી અવિચળ ચૂંકને રાખજો, મારી ચૂડીનો ભંગ ન થાય, માગું વર નાથજી… ꠶ટેક

રહે કેસર પીર(સિંદૂર) લલાટમાં, રહે સેંથો ચાંદલો સદાય… માગું વર નાથજી… ꠶

મારે ઘેર રહે સંત સામટા, નિત્ય ગુણ તમારા ગાય…માગું વર નાથજી… ꠶

સત્સંગી મળી દેશોદેશના, આવે ઉત્સવ કરવાને આંય…માગું વર નાથજી… ꠶

મારે ઘેર રહો ઘનશ્યામજી, મારી સંપત્તિ તમ અર્થે થાય…માગું વર નાથજી… ꠶

રાજપાટ ને ગામ ગરાસ જે, ભુવન સહિત તમારા કહેવાય… માગું વર નાથજી… ꠶

જયા લલિતા રમા ને પાંચાળી, તેને સમજું છું મુક્ત સમાન..માગું વર નાથજી… ꠶

અમો સૌ મળી તમને સેવીએ, ધરીએ અખંડ તમારું ધ્યાન… માગું વર નાથજી… ꠶

કરો મંદિર મોટું મારે આંગણે, રહો પ્રેમથી પ્રાણ આધાર…માગું વર નાથજી… ꠶

તેમાં મૂર્તિ પધરાવો વાસુદેવની, તમો પાડોશી થાઓ કરી પ્યાર..માગું વર નાથજી… ꠶

વળી આ લોકની સુખસંપત્તિ, શ્રીજી આપી પૂરા કરો કોડ…માગું વર નાથજી… ꠶

દુરિજનનું મેણું ઊતારજો, પ્રભુ આપજો પુત્રની જોડ…માગું વર નાથજી… ꠶

અભય સુત( દાદા ખાચર) ને સુખી રાખજો, રહે અખંડ અભય પરિવાર… માગું વર નાથજી… ꠶

અભયવંશ સદા તવ ઉપાસી, એ માગું છું હું ધર્મકુમાર…માગું વર નાથજી… ꠶

વળી અભયસુત પહેલાં મુજને, શ્રીજી આપજો અક્ષરવાસ…માગું વર નાથજી… ꠶

એવી વાણી સુણી જસુબાઈની, વર આપો કહે યુગલદાસ… માગું વર નાથજી… ꠶

અને ઈતિહાસ માં દર્જ છે કે- જસુબા ની આ પ્રાર્થના થી રાજી થઇ શ્રીજી એ એમના વચન સ્વીકાર્યા…જીવન ના છેલ્લા શ્વાસ સુધી એ ગઢડા માં- દાદા ખાચર ને ઘરે રહ્યા…દાદા ને આવતી સાંસારિક સમસ્યાઓ- જીવા ખાચર ની ઉપાધિઓ- રાજકાજ માં અડચણો શ્રીજી એ પોતાને માથે લીધી અને દુર કરી……દાદા ખાચર ને અભય વર આપ્યું..!

આ ઉપર થી – હરિભક્તો એ- નવ વિવાહિત કન્યા એ – સ્ત્રી ભક્તો એ- શીખવા જેવું છે…….આ પ્રાર્થના નો સાર એટલો જ છે કે- જો તમે તમારું સર્વસ્વ એક ભગવાન ને અર્પણ કરી ને રાખો તો- ભગવાન તમારા થઇ ને રહે છે……!!!

હવે વિચારવા નું આપણે છે કે- આપણે ભક્તિ ના આ માર્ગ પર કેટલે પહોંચ્યા છીએ?? દાદા ખાચર અને જસુબા જેવી ભક્તિ..એનો એક માત્ર અંશ પણ આપણા માં છે???

રાજ